De Duitse en Nederlandse centrale banken hebben vrijdag verliezen van meerdere miljarden euro geboekt voor 2023 en voorspellen nog meer financiële pijn in de toekomst, wat suggereert dat ze waarschijnlijk de komende jaren geen dividenden zullen uitkeren aan de staatskas.

De Europese Centrale Bank en enkele van haar grootste nationale filialen genereren grote verliezen, waardoor voorzieningen en een groot deel van hun eigen vermogen uitgeput raken, omdat ze door de sterk gestegen rente gedwongen worden om miljarden aan rente uit te betalen aan commerciële banken.

De Bundesbank heeft vorig jaar een verlies geleden van 21,6 miljard euro (23,36 miljard dollar), waardoor bijna al haar voorzieningen zijn uitgeput, terwijl haar Nederlandse tegenhanger een verlies heeft geleden van 3,5 miljard euro, beide grotendeels in lijn met de verwachtingen.

"De financiële lasten zullen waarschijnlijk nog enkele jaren aanhouden," zei Joachim Nagel, president van de Bundesbank. "We ... verwachten dat ze ook dit jaar weer aanzienlijk zullen zijn."

De Bundesbank zei dat het verlies in 2023 bijna al haar voorzieningen had weggevaagd en dat een deel van 2,4 miljard euro van dit verlies zou worden gedekt uit reserves.

In 2024 zal het Duitse verlies groter zijn dan de resterende 0,7 miljard euro aan reserves, zodat de Bundesbank gedwongen zal zijn om de verliezen naar voren te schuiven en opzij te zetten om ze te compenseren met toekomstige winsten.

"We verwachten daarom dat we gedurende een langere periode geen winst kunnen uitkeren," voegde Nagel eraan toe.

De Nederlandsche Bank zei ondertussen dat haar buffers groot genoeg moeten zijn om toekomstige verliezen te dekken en dat een herkapitalisatie door de overheid niet wordt overwogen.

"Zodra we onze buffers voldoende hebben hersteld door winsten in te houden, zullen we de dividenduitkeringen aan de Nederlandse staat hervatten," aldus de centrale bank.

De meeste verliezen zijn het gevolg van het tien jaar durende stimuleringsprogramma van de ECB uit een tijdperk van te lage inflatie in het pre-pandemische tijdperk.

De ECB drukte triljoenen euro's aan contant geld bij om de groei te stimuleren en het grootste deel van die overtollige liquiditeit, 3,5 triljoen euro, klotst nog steeds rond in het financiële systeem.

De Europese Centrale Bank moet kredietverstrekkers nu een depositorente van 4% betalen wanneer dit geld weer bij de ECB wordt gestort, terwijl de door haar gekochte activa, voornamelijk staatsschulden, veel minder opbrengen.

Verliezen beperken het vermogen van een centrale bank om te functioneren niet, omdat zij, in tegenstelling tot een commerciële kredietverstrekker, door kan gaan met een negatief eigen vermogen. Maar verliezen beperken wel de mogelijkheid om dividenden uit te keren aan overheidsbegrotingen, in het verleden een vaste bron van inkomsten voor regeringen, en stellen een centrale bank bloot aan kritiek.

Morgan Stanley schat dat de verliezen bij de ECB en de nationale centrale banken, die samen het Eurosysteem worden genoemd, dit jaar verder zullen oplopen voordat ze in 2025 weer zullen dalen.

"Wij schatten dat het Eurosysteem in 2023 met verliezen van 56,6 miljard euro, in 2024 van 62,2 miljard euro en in 2025 van 12,3 miljard euro zal worden geconfronteerd," aldus Morgan Stanley. ($1 = 0,9246 euro) (Verslaggeving door Balazs Koranyi en Bart Meijer; Bewerking door Jason Neely en Alexander Smith)