De aandelen van Tesla daalden maandag met bijna 8 %, geschokt door de aankondiging van Elon Musk over de oprichting van een nieuwe Amerikaanse politieke partij, genaamd "America Party". Dit controversiële initiatief, gelanceerd na een publiekelijke confrontatie met president Donald Trump, voedt twijfels over de toewijding van de miljardair aan zijn bedrijf, dat al verzwakt is door een aanhoudende daling van de verkopen.
Best friends…not forever
De zakenman, die de rijkste ter wereld werd dankzij zijn bedrijven Tesla en SpaceX, gaf honderden miljoenen dollars uit aan de herverkiezingscampagne van Donald Trump. Eerder dit jaar was hij lid geworden van de regering en ging hij het nieuwe departement voor overheidsefficiëntie leiden, dat belast is met besparingen in de federale uitgaven.
Maar de ooit idyllische relatie tussen Donald Trump en Elon Musk raakte verstoord toen Musk begin juni dreigde concurrerende verkiezingscampagnes te financieren tegen Republikeinse congresleden die het uitgebreide begrotingsplan van de Amerikaanse president zouden goedkeuren, dat hij toen als een "weerzinwekkende gruwel" bestempelde.
Hierop volgde een felle woordenwisseling, waarbij de Tesla-topman onder meer de afzetting van de Amerikaanse president steunde. Donald Trump dreigde toen al de federale financiering aan Musks bedrijven stop te zetten.
Na enkele weken van kalmte laaide de confrontatie vorige week weer op. Enkele dagen voor de stemming over de belastingwet had Elon Musk opnieuw kritiek geuit op dit plan. In reactie daarop stelde Donald Trump voor dat de DOGE de subsidies aan Musk's bedrijven zou onderzoeken. "Misschien moet DOGE eens Elon onder de loep nemen (...). DOGE is het monster dat Elon zou kunnen opeten. Zou dat niet verschrikkelijk zijn?"
In reactie daarop hernieuwde Elon Musk zijn oproep tot de oprichting van een nieuwe politieke partij, met het argument dat: "we leven in een eenpartijstaat – de VARKENSPARTIJ!!".
Geen ménage à trois
Dit weekend voerde Elon Musk zijn dreigement uit: "Vandaag is de Partij van Amerika opgericht om u uw vrijheid terug te geven", verklaarde de miljardair in een bericht op zijn sociale netwerk X, een dag nadat hij zijn volgers had gevraagd of er een nieuwe Amerikaanse politieke partij moest worden opgericht.
Een idee die Donald Trump onmiddellijk aanviel. "Ik vind het belachelijk om een derde partij te willen oprichten", verklaarde Donald Trump zondag aan journalisten voordat hij aan boord ging van Air Force One, in Morristown, New Jersey. "Het oprichten van een derde partij voegt alleen maar verwarring toe... Hij kan zich met dat idee vermaken, maar volgens mij is het belachelijk."
In de Amerikaanse politiek is het idee om een derde partij op te richten die zou concurreren met het duopolie van Republikeinen/Democraten een terugkerend thema. Tot nu toe is niemand erin geslaagd een echte derde politieke kracht te laten ontstaan.
Donald Trump had zelf in 2000 geprobeerd met de Hervormingspartij. Destijds rechtvaardigde hij zijn kandidatuur met tegenovergestelde argumenten, maar met dezelfde conclusie: "Ze willen niemand die de Democraten en de Republikeinen omverwerpt, niemand die de regels die ze zelf hebben opgesteld verstoort. Het is belachelijk". Een campagne die uiteindelijk na vier maanden werd stopgezet.
Het lijkt dus moeilijk om de "Partij van Amerika" te zien doorbreken. Niettemin zou Elon Musk een aanzienlijke verstorende invloed kunnen hebben op de Republikeinen. Met slechts enkele kandidaten bij de midterms van november 2026 zou hij bepaalde districten van de Republikeinse Partij kunnen doen verliezen. Enkele zetels die de meerderheid in het Huis of de Senaat zouden kunnen doen kantelen.
De CEO in plaats van de politicus
Wat zeker is, is dat de aandeelhouders deze nieuwe inmenging in de politiek niet hebben gewaardeerd. Maandag sloot het aandeel Tesla op Wall Street met een daling van 7 %.
Om het recente beursverloop van Tesla goed te begrijpen, moeten we een jaar teruggaan. Elon Musk verbindt zich aan Donald Trump in de zomer van 2024. Een engagement dat gunstig is voor het aandeel Tesla tijdens het einde van de campagne en enkele weken na de verkiezing. Destijds wedden beleggers erop dat de nabijheid van Elon Musk met de president zou leiden tot gunstiger regelgeving voor de versnelling van de autonome rijtechnologie, een van de belangrijkste drijfveren van Tesla's storytelling.
Maar geleidelijk aan hebben de politieke betrokkenheid van Elon Musk en zijn controversiële standpunten het imago van het merk geschaad, vooral in Europa, waar de verkopen zijn ingestort. Het resultaat is dat de beurskoers aanzienlijk is gedaald. Sinds het record van het aandeel midden december heeft Tesla ongeveer een derde van zijn waarde verloren.
De huidige situatie wordt perfect samengevat door Dan Ives, analist bij Wedbush: "Het feit dat Musk zich meer met politiek bezighoudt... is precies de tegenovergestelde richting van wat investeerders en aandeelhouders van Tesla willen". Geconfronteerd met de moeilijkheden van het bedrijf, zouden investeerders willen dat de CEO zich volledig wijdt aan het herstel ervan in plaats van zich in de politiek te mengen.
Bovendien heeft het merk ook problemen in China, waar het te maken heeft met sterke concurrentie. En de ruzie met Donald Trump zou zijn positie in het land verder kunnen verzwakken. Zoals de Wall Street Journal maandag meldde, beperkt de breuk tussen Elon Musk en Donald Trump de "waarde" van Elon Musk in de ogen van de Chinese regering.
Kortom, zijn nabijheid tot de president maakte hem tot een strategisch actief voor de Chinese autoriteiten. In januari, tijdens een bezoek aan Washington, zou de Chinese vice-president Han Zheng aan Musk hebben aangegeven dat Beijing hoopte dat hij een "constructieve rol" zou spelen in de Chinees-Amerikaanse betrekkingen. Nu kan de Tesla-topman duidelijk niet meer optreden als tussenpersoon.
De politieke betrokkenheid van Elon Musk heeft dus een serieuze tol geëist van de ambities van Tesla. Enkele maanden geleden toonde hij trots een kettingzaag om zijn wil om de overheidsuitgaven te verminderen te illustreren, naar het voorbeeld van de Argentijnse president Javier Milei. Maar de enige significante bezuiniging die hij uiteindelijk heeft doorgevoerd, is die van de marktkapitalisatie van Tesla.
Illustratie: Amandine Victor
