Het gelekte studie zal dienen als basis voor discussies over de economische veiligheid van Europa tijdens een bijeenkomst van EU-leiders in Granada, Spanje, op 5 oktober. Ze zullen onder andere de voorstellen van de Europese Commissie bespreken om het risico te verminderen dat Europa te afhankelijk wordt van China en de noodzaak om te diversifiëren naar Afrika en Latijns-Amerika.

Het document stelt dat Europa, vanwege het intermitterende karakter van hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- of windenergie, middelen nodig zal hebben om energie op te slaan om haar doel van netto-nuluitstoot van CO2 tegen 2050 te bereiken. "Dit zal onze vraag naar lithium-ion-batterijen, brandstofcellen en elektrolyseapparatuur, die naar verwachting de komende jaren met een factor 10 tot 30 zal toenemen, doen exploderen", aldus het document, opgesteld door het Spaanse voorzitterschap van de EU.

Goed gepositioneerd inzake elektrolyseappartuur maar afhankelijk van leveringen

Hoewel de EU een sterke positie inneemt in de tussen- en assemblagefases van elektrolyseapparatuur, met een wereldwijd marktaandeel van meer dan 50 %, is ze sterk afhankelijk van China voor brandstofcellen en lithium-ion-batterijen, essentieel voor elektrische voertuigen.

"Zonder de implementatie van sterke maatregelen zou het Europese energiesysteem tegen 2030 afhankelijk kunnen zijn van China, van een andere aard maar van een vergelijkbare ernst als het had ten opzichte van Rusland vóór de invasie van Oekraïne", aldus het rapport.

Energie-afhankelijkheid van Rusland

Volgens de Europese Commissie importeerde de EU in 2021, het jaar voor de Russische invasie van Oekraïne, meer dan 40 % van haar totale gas, 27 % van haar olie en 46 % van haar kolen uit Rusland. Het stopzetten van de meeste energieaankopen in Rusland heeft geleid tot een schok in de energieprijzen in de EU en een opflakkering van de inflatie bij de consumenten, wat de Europese Centrale Bank ertoe heeft gedwongen haar rentetarieven sterk te verhogen, een maatregel die de economische groei heeft afgeremd.

Technologische kwetsbaarheid

Lithium-ion-batterijen en brandstofcellen zijn niet de enige gebieden waar de EU kwetsbaar is, volgens het document van het Spaanse voorzitterschap. "Een vergelijkbaar scenario zou zich kunnen afspelen in de digitale technologieruimte", aldus het document. "Prognoses suggereren dat de vraag naar digitale apparaten zoals sensoren, drones, dataservers, opslagapparatuur en datatransmissienetwerken sterk zal toenemen in dit decennium". Dat zijn domeinen waar de EU soms een sterke positie inneemt, maar ook aanzienlijke zwakten vertoont in andere.

Tegen 2030 zou deze buitenlandse afhankelijkheid de productiviteitswinsten die de Europese industrie en dienstensector dringend nodig hebben, ernstig kunnen belemmeren. Die afhankelijkheid kan ook wegen op de modernisering van de landbouwsystemen, volgens het rapport.