Deze woonvormen, die gebruikelijk zijn in de Verenigde Staten en Noord-Europa, krijgen nu pas voet aan de grond in Italië. Ze bieden een zakelijke kans voor vastgoedontwikkelaars en een welkome optie voor een groeiende groep relatief welgestelde gepensioneerden.
"Ik woonde vroeger bij het gezin van mijn zoon, maar zij waren het grootste deel van de dag weg voor werk en school en ik zat alleen thuis met hun hond", zegt de 85-jarige Umberto Giuggiarini, die in Aris Senior Living woont, een residentie in Rome die wordt beheerd door de groep "Over".
"Aan het eind van de dag was mijn stem zwak omdat ik zo lang niet had gesproken", vertelt hij.
VOOR DE OUDERE MAAR VITALE SENIOOR
Het Aris-complex probeert, net als andere projecten die in Italië verrijzen, de kloof te overbruggen tussen thuis wonen en de traditionele verpleeghuizen, die zich voornamelijk richten op mensen die voortdurende medische zorg of assistentie nodig hebben.
Maria Arena (87) vertelt dat ze er twee jaar over deed om voor Aris te kiezen na een negatieve ervaring in een bejaardentehuis. "Er waren zoveel mensen in rolstoelen, het was deprimerend", zegt ze.
Het marktpotentieel voor deze residenties wordt versterkt door de snel vergrijzende bevolking van Italië en een van de hoogste levensverwachtingen ter wereld, rond de 82 jaar voor mannen en 86 jaar voor vrouwen.
Volgens het statistiekbureau ISTAT was vorig jaar meer dan 24% van de Italianen 65 jaar of ouder, een aandeel dat naar verwachting zal stijgen tot 30% in 2035. Het aantal alleenwonenden zal tegen 2050 naar verwachting 6,5 miljoen bereiken, oftewel 11% van de bevolking.
Nu huishoudens kleiner en meer gefragmenteerd worden, brokkelt het aloude Italiaanse model van intergenerationele steun binnen families af. Vrouwen krijgen later kinderen en koppels vinden het bijna onmogelijk om de zorg voor hun kroost te combineren met die voor hun bejaarde ouders.
De impact op de staatsfinanciën is aanzienlijk. Italië gaf in 2021 31 miljard euro uit aan de ondersteuning van ouderen in zorginstellingen, zo blijkt uit een studie van de Italiaanse bank Intesa Sanpaolo over de "silver economy", waarbij de uitgaven gestaag stijgen.
"Het stimuleren van de autonomie van ouderen en het verbeteren van hun levenskwaliteit is essentieel om de houdbaarheid van het nationale socialezekerheidsstelsel te waarborgen", aldus het rapport.
"IK BEN HIER GEKOMEN OM BETER TE LEVEN"
"Het huis missen? Waarom zou ik? Ik ben hier gekomen om beter te leven. Er is altijd wel iemand in de buurt en ik ben altijd in gezelschap", zegt de 79-jarige Bruna Bruni, een andere bewoonster van Aris Senior Living.
Met maandprijzen die variëren tussen 1.500 euro en 4.000 euro, bevinden de meeste Italiaanse senior living-projecten zich in de centrale en noordelijke regio's, waar de inkomensniveaus hoger liggen dan in het zuiden.
Gemiddeld bedragen de Italiaanse pensioenen netto niet meer dan 1.500 euro, wat betekent dat de optie van silver housing voor de meesten onbereikbaar is. Sommige traditionele verpleeghuizen worden daarentegen gratis door de staat ter beschikking gesteld.
Hoewel mensen over het algemeen voor de lange termijn naar seniorenresidenties verhuizen, wisselen anderen, zoals de 102-jarige Marisa Bruni, het verblijf in de instelling af met hun eigen woning.
"Ik ga drie maanden per jaar op vakantie in Rome, maar houd mijn huis in Milaan aan. Het is de beste manier om je oude dag door te brengen", zegt ze.
De residenties hebben geen moeite om hun eenheden te vullen, maar exploitanten zijn nog steeds bezig een cultureel conservatieve markt te overtuigen, waar een diepgewortelde voorkeur bestaat voor zorg binnen de familie, vooral in het meer traditionele zuiden.
"We hebben wachtlijsten, wat een groeiende vraag bevestigt die nog niet volledig door de markt wordt beantwoord", zegt Mariuccia Rossini, oprichter en CEO van Over, dat gevestigd is in Milaan en vijf faciliteiten in heel Italië exploiteert.
INVESTEERDERS WILLEN PROFITEREN
Investeerders zien een duidelijke groeimogelijkheid. Mensen boven de 60 genereren naar schatting 20-30% van het Italiaanse bruto binnenlands product, terwijl 50-plussers het grootste deel van het financiële en vastgoedvermogen van het land in handen hebben, volgens een analyse van PwC op basis van ISTAT-gegevens.
Real Asset, een onderdeel van de Italiaanse staatsbank Cassa Depositi e Prestiti, werkt samen met het staatspensioenfonds INPS, het Gemelli-ziekenhuis in Rome en Investire SGR aan een project van 130 miljoen euro om negen gebouwen in de Italiaanse hoofdstad te transformeren.
In Milaan herontwikkelen vastgoedbelegger Hines en andere partners een voormalige renbaan om 300 seniorenappartementen te bouwen, terwijl de internationale vastgoedgroep Dils nog eens 87 appartementen verkoopt in een ander woningbouwproject.
Silvana Vitacolonne (90) verhuurt haar appartement in Rome om bij te dragen aan haar verblijfskosten bij Aris. Medebewoonster Giuliana Gorini besloot te verhuizen na het berekenen van al haar huishoudelijke rekeningen en schoonmaakkosten thuis.
"Uiteindelijk was thuis wonen voor mij duurder dan hierheen komen. Ik heb de cijfers op een rijtje gezet en gezegd: "dat is het, ik blijf" (bij Aris)", aldus Gorini.
($1 = 0,8684 euro)
