De Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff heeft donderdag de Israëlische premier Benjamin Netanyahu ontmoet in een poging de onderhandelingen over een bestand in Gaza nieuw leven in te blazen en de humanitaire crisis in de enclave aan te pakken, waar een wereldwijd hongerwaarschuwingssysteem waarschuwt voor een zich ontvouwende hongersnood.

Kort na Witkoffs aankomst plaatste president Donald Trump op zijn Truth Social-netwerk: "De snelste manier om de humanitaire crisis in Gaza te beëindigen is dat Hamas zich OVERGEEFT EN DE GIJZELAARS VRIJLAT!!"

Witkoff arriveerde in Israël terwijl de regering-Netanyahu onder toenemende internationale druk staat vanwege de grootschalige verwoestingen in Gaza en de beperkingen op hulp in het gebied.

Na de ontmoeting verklaarde een hoge Israëlische functionaris dat er een overeenstemming tussen Israël en de VS lijkt te ontstaan dat er behoefte is aan een plan om niet slechts een deel van de gijzelaars vrij te laten, maar om alle gijzelaars vrij te laten, Hamas-strijders te ontwapenen en de Gazastrook te demilitariseren.

De functionaris gaf geen details over hoe dat plan eruit zou zien, maar het werd gezien als een verschuiving van het streven naar een beperkt staakt-het-vuren naar een meer omvattend akkoord. De functionaris voegde eraan toe dat Israël en de Verenigde Staten zullen samenwerken om de humanitaire hulp te vergroten, terwijl de gevechten in Gaza doorgaan.

Volgens het Witte Huis zal Witkoff vrijdag naar Gaza reizen om de voedselhulp te inspecteren en te werken aan een definitief plan om de leveringen aan de enclave te versnellen.

"De speciale gezant en de ambassadeur zullen de president direct na hun bezoek op de hoogte brengen om een definitief plan voor voedsel- en hulpdistributie in de regio goed te keuren," zei Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt tegen verslaggevers.

Trump noemde de situatie in Gaza donderdag "een verschrikkelijke zaak", toen hem werd gevraagd naar opmerkingen van zijn bondgenoot en Republikeins afgevaardigde Marjorie Taylor Greene, die het Israëlische offensief in de Palestijnse enclave als genocide bestempelde.

"Oh, het is verschrikkelijk wat daar gebeurt, ja, het is echt vreselijk. Mensen hebben enorme honger," zei Trump tegen verslaggevers naar aanleiding van Greene's opmerkingen op sociale media. Trump wees ook op de financiële hulp van Washington om de hongercrisis in Gaza aan te pakken.

WAPENSTILSTANDSONDERHANDELINGEN

Indirecte onderhandelingen over een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas in Doha liepen vorige week stuk, waarbij beide partijen elkaar de schuld gaven van de impasse en er nog altijd meningsverschillen zijn over onder meer de omvang van een Israëlische militaire terugtrekking.

Israël stuurde woensdag een reactie op de laatste amendementen van Hamas op een Amerikaans voorstel dat een 60-daags staakt-het-vuren en de vrijlating van enkele gijzelaars in ruil voor Palestijnse gevangenen zou inhouden, aldus een bron die bekend is met de details.

Hamas gaf hierop geen directe reactie.

Volgens medische functionarissen in Gaza werden minstens 23 mensen gedood door Israëlisch vuur in de enclave, waaronder 12 mensen uit menigten die zich bij de Netzarim-corridor hadden verzameld om hulp te ontvangen, een gebied dat door Israëlische troepen wordt gecontroleerd in centraal Gaza.

Het Israëlische leger verklaarde dat hun troepen waarschuwingsschoten hadden gelost om de menigte uiteen te drijven en geen slachtoffers hadden waargenomen.

Sinds het begin van het Israëlische offensief heeft het ministerie van Volksgezondheid in Gaza 156 doden door honger en ondervoeding geregistreerd, waarvan de meeste in de afgelopen weken, waaronder minstens 90 kinderen.

Geconfronteerd met toenemende internationale verontwaardiging over beelden van uitgehongerde kinderen, kondigde Israël zondag aan de militaire operaties gedurende 10 uur per dag in delen van Gaza te zullen staken en veilige routes aan te wijzen voor konvooien met voedsel en medicijnen.

OPROEPEN AAN HAMAS OM TE ONTWAPENEN

Het VN-Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Zaken meldde woensdag dat de Verenigde Naties en haar partners tijdens de eerste twee dagen van de pauzes meer voedsel Gaza in konden brengen, maar dat het volume "nog steeds verre van voldoende" was.

Bewoners riskeren gevaar van zowel Israëlische troepen als Palestijnse plunderaars bij het proberen te bereiken van voorraden.

"Ik heb meerdere keren geprobeerd een zak meel te bemachtigen. De enige keer dat het lukte, hield iemand met een mes me op straat tegen en nam het af, met de dreiging me neer te steken," vertelde een man uit Deir Al-Balah aan Reuters, die anoniem wilde blijven.

In Gaza groeit de druk op Hamas om een akkoord over een staakt-het-vuren met Israël te bereiken. Hamas houdt nog 50 gijzelaars vast in Gaza, van wie er naar schatting 20 nog in leven zijn.

Moeders van gijzelaars leidden een protest buiten het kantoor van Netanyahu, waarin zij de regering opriepen een einde te maken aan de oorlog in Gaza, die sinds oktober 2023 meer dan 60.000 Palestijnen het leven heeft gekost. Ook in Tel Aviv vonden meer protesten plaats.

Netanyahu, wiens regeringscoalitie twee extreemrechtse partijen omvat die Gaza willen veroveren en er Joodse nederzettingen willen herbouwen, heeft gezegd dat hij de oorlog niet zal beëindigen zolang Hamas de enclave regeert en niet heeft ontwapend. Hamas weigert te ontwapenen.

Qatar en Egypte, die bemiddelen in de wapenstilstandsonderhandelingen, steunden dinsdag een verklaring van Frankrijk en Saoedi-Arabië, waarin stappen voor een tweestatenoplossing voor het Israëlisch-Palestijns conflict worden uiteengezet.

De verklaring stelt dat Hamas "zijn heerschappij in Gaza moet beëindigen en zijn wapens moet overdragen aan de Palestijnse Autoriteit." Israël heeft uitgesloten dat de Palestijnse Autoriteit de controle over Gaza krijgt.

Hamas-geleide facties verklaarden donderdag dat het Palestijnse verzet niet zal stoppen totdat "de bezetting" eindigt en een onafhankelijke, volledig soevereine staat met Jeruzalem als hoofdstad is gevestigd.

Israël heeft verklaringen van Frankrijk, Groot-Brittannië en Canada sinds vorige week veroordeeld, waarin zij aangeven mogelijk een Palestijnse staat te erkennen. Israël stelt dat dit neerkomt op het belonen van Hamas voor de aanval op Israëlisch grondgebied van 7 oktober 2023.

Die aanval, waarbij strijders 1.200 mensen doodden en 251 gijzelaars meenamen naar Gaza, leidde tot het Israëlische offensief in de enclave en veroorzaakte het bloedigste geweld in het decennia-oude Israëlisch-Palestijnse conflict.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken kondigde tevens sancties aan tegen functionarissen van de Palestijnse Autoriteit en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie, omdat deze volgens Washington de vredesinspanningen ondermijnen. Dit was de laatste diplomatieke stap van de VS die Israël steunt en afwijkt van haar Europese bondgenoten.

Een woordvoerder van de Palestijnse Autoriteit reageerde niet direct op een verzoek om commentaar. De volledige impact van de Amerikaanse maatregel is nog onduidelijk: het ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde dat de betrokken personen niet naar de Verenigde Staten mogen reizen, maar noemde geen namen.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul, die op bezoek is in Israël, zei dat onderhandelingen over een tweestatenoplossing moeten beginnen, en dat voor Duitsland de erkenning van een Palestijnse staat aan het einde van dat proces zou komen.

De Israëlische ministers van Defensie, Israel Katz, en Justitie, Yariv Levin, spraken donderdag hun steun uit voor de annexatie van de Westelijke Jordaanoever.