Deze week kreeg Airbus een harde herinnering dat zelfs het meest geleverde passagiersvliegtuig ter wereld - de A320 - niet immuun is voor schokken, variërend van zonnestormen tot gebrekkig metaal.

Enkele dagen nadat het Europese concern 6.000 toestellen uit de A320-serie terugriep vanwege een softwareprobleem dat verband houdt met kosmische straling, werd Airbus gedwongen de leveringsdoelstellingen te verlagen toen er gebreken werden ontdekt in sommige romppanelen.

De dubbele tegenslagen - de ene geworteld in de astrofysica, de andere in de basismetallurgie - onderstrepen hoe kwetsbaar succes kan zijn voor een vliegtuigbouwer die het drukste segment van de luchtvaart domineert en op koers ligt om Boeing voor het zevende opeenvolgende jaar voorbij te streven.

"Terwijl we het ene probleem achter ons laten, doemt het volgende alweer op," verklaarde CEO Guillaume Faury tegenover Reuters, terwijl hij overwoog hoeveel vliegtuigen getroffen kunnen zijn door problemen met de dikte van panelen.

"ICARUS-BUG"

Afgelopen vrijdag gaf Airbus onverwachts instructies aan luchtvaartmaatschappijen om terug te keren naar een eerdere versie van de software in een computer die de neusstand van sommige toestellen aanstuurt, enkele weken nadat een JetBlue A320 voorover kantelde, waarbij ongeveer een dozijn inzittenden gewond raakten.

Airbus wees de oorzaak toe aan een kwetsbaarheid voor zonnestormen, die er theoretisch toe had kunnen leiden dat het vliegtuig plotseling naar beneden dook - een aanraking met de zon die doet denken aan de Griekse mythologie, terwijl luchtvaartmaatschappijen zich haastten om een fout, bijgenaamd de "Icarus-bug", te verhelpen.

De terugkeer naar de oude softwareversie verliep sneller dan verwacht, maar binnen enkele dagen werd Airbus geconfronteerd met een alledaagser probleem dat de eindejaarsdrukte in de vliegtuigleveringen dreigde te verstoren: de ontdekking van gebrekkige romppanelen.

Het defect, maandag als eerste gemeld door Reuters, leidde tot een scherpe koersval van het aandeel toen beleggers zich afvroegen hoe dit de toch al wankele leveringsdoelstellingen voor het jaar zou beïnvloeden.

Binnen 48 uur had Airbus zijn doelstelling met 4% verlaagd en op vrijdag werd bevestigd dat de leveringen in november al waren vertraagd.

De twee niet-gerelateerde tegenslagen kwamen enkele weken nadat de A320-serie, inclusief de bestverkopende A321, de recent geplaagde Boeing 737 MAX had ingehaald als het meest geleverde passagiersvliegtuig uit de geschiedenis.

"Airbus is momenteel een A321-machine," aldus Sash Tusa, analist bij Agency Partners. "Die extreme concentratie op één model heeft zowel sterke als kwetsbare kanten."

De bredere A320-familie voor middellange afstanden is goed voor het grootste deel van de Airbus-verkopen en het 'overgrote deel' van de winst, voegde hij toe, waarbij hij opmerkte dat er inconsistenties waren tussen het verlagen van de leveringsdoelstellingen en het handhaven van de financiële prognoses.

Het aandeel Airbus daalde deze week met ongeveer 3%, na maandag zelfs met 11% te zijn gezakt.

UITDAGINGEN MET LEVERANCIERS EN SOFTWARE

Nu de week ten einde loopt, staat Airbus onder druk van officiële onderzoekers om meer gegevens te leveren over de softwareproblemen, terwijl sommige luchtvaartmaatschappijen volgens bronnen terughoudend zijn om toestellen af te nemen zonder nieuwe garanties over de getroffen rompdelen.

Daarnaast blijven er vragen over de toeleveringsketens.

Airbus ligt overhoop met sommige leveranciers over plannen om de productie te verhogen om aan de sterke vraag naar vliegreizen te voldoen. Vakbonden en leveranciers stellen dat kwaliteitsproblemen, zoals het paneelprobleem bij een Spaanse leverancier, laten zien dat sommigen moeite hebben om het bij te benen.

Airbus gaf aan dat het industriële defect geen veiligheidsprobleem is. Eerder verklaarde het concern al dat de toeleveringsketens in het algemeen verbeteren, nadat die tijdens de COVID-pandemie ernstig waren verstoord.

Met name het probleem met de rompdelen onderstreept de zorgen over een van de zwakste schakels in de sector: de aerostructuurbedrijven die onderdelen maken die nooit vervangen worden, waardoor ze worden uitgesloten van de lucratieve markt voor reserveonderdelen.

Volgens ingewijden begon de crisisweek van Airbus afgelopen donderdag, direct na een beladen beroepszaak tegen Airbus en Air France wegens dood door schuld na de crash van een A330 in 2009 - een aanklacht die beide bedrijven krachtig ontkennen.

Ingenieurs die het JetBlue-incident onderzochten, waren net tot de conclusie gekomen dat een software-update, bedoeld om het moeilijker te maken voor A320's om te 'stall'en' zelfs wanneer hun normale beveiligingen per ongeluk zijn uitgeschakeld - vergelijkbaar met het verlies van controle bij AF447 - mogelijk een extra beschermingslaag tegen zonne-interferentie had verwijderd.

Maar omdat de kosmische deeltjes geen sporen nalaten, waren de bevindingen van Airbus over JetBlue hypothetisch en was er geen bewijs, aldus bronnen, wat leidde tot het besluit tot een voorzorgsmaatregel en terugroepactie.

"We zijn dit gewend in de ruimtevaart, het is niet ongebruikelijk," zei Faury. "We ontdekten dat we een kwetsbaarheid hadden in de software van die computer, dus moesten we het oplossen."

Deskundigen stellen dat het incident een herinnering is aan de blootstelling van de luchtvaart aan de bombardementen met straling uit de diepe ruimte of van de zon, een kwestie die al werd aangekaart in een baanbrekende studie van Boeing/IBM uit 1995, maar die steeds relevanter wordt nu moderne vliegtuigen meer elektronische chips gebruiken.

"Het is een alarm... de internationale gemeenschap moet gezamenlijk optreden om dit fenomeen beter te begrijpen," aldus George Danos, kosmische stralingsexpert en voorzitter van de Cyprus Space Exploration Organisation.